Site Rengi

Yeni Döngü

Fitoremediasyon İle Doğayı Temizlemek Mümkün Mü?

Fitoremediasyon İle Doğayı Temizlemek Mümkün Mü?
YENİ DÖNGÜ

Sanayileşme çabamız havayı ve suyu, şehirleşme arzumuz yeşil alanları, modern tarım hevesimiz toprağı nerdeyse kullanılamaz bir hale getirdi. Yaşam küremize verdiğimiz bu hasarı onarabilmek fitoremediasyon ile mümkün müdür? Gelin bu yeni keşif teknoloji ile neler yapabildiğine birlikte bakalım.

Fabrika bacalarından yükselen ağır metal fitoremediasyon ile temizlenebilir

 

Modern toplumlar, sanayileşme sürecinde adeta doğa ile savaş haline girdi. Artan nüfus, gıda eksikliği, daha fazla üretimini gerektirdi ve fabrika bacalarından yükselen karbondioksit, sera gazı etkisi yaratarak iklim krizi patlak verdi. Fabrikaların yerin altından su kenarlarına uzanan boruları ile siyanür, bakır, cıva, kurşun, kadmiyum, arsenik gibi kimyasal ve zehirli atıklar sularımıza karıştı. Keza tarım faaliyetlerinde kimyasal gübre kullanımı, pestisit ve radyoaktif atıklar doğal kaynakların kirlenmesine yol açtı. Tarım dışı kullanılan topraklarda ağır metal birikimi yaşandı. Tüm bu geride bıraktığımız atıklar, canlıları ve bizleri tehdit etmektedir. Fitoremediasyon ile insanın doğaya bıraktığı yıkıcı izler temizlenebilir mi?

Fitoremediasyon Nedir?

 

Bitki ıslahı anlamına gelen fitoremediasyon nedir? İşlevselliği geliştirmek, kirlenmiş toprakları ve suları geri kazanmak için bitkilerin ve bunlarla ilişkili mikroorganizmaların kullanımını içerir. Bu yöntem, köklerle ilişkili bitkilerin ve sekestre eden doğal süreçlere dayanır. Yani bazı hiperakümülatör bitkiler ki bunlar toprakta ya da sudaki ağır metalleri bünyelerinde biriktirip çeşitli süreçlerden sonra etkisiz hale getirebilen bitkilerdir. Bu teknoloji sayesinde doğaya bıraktığımız kirli izlerin silinmesi de mümkün olabilir.

Fitoremediasyon Tipleri Nelerdir?

 

Gelişmiş ülkeler çevre kirliliği, madencilik sonrası tahribat ve iklim değişikliğini görerek bazı teknolojik ıslah yöntemleri kullanmayı denesede yüksek maliyeti ve yatırım gerekliliği araştırmacıları yeni arayışlara sevk eder. Bu noktada bitkisel ıslah yani fitoremediasyon gibi çevre dostu bir arıtma sistemi geliştirilir. Bitki ıslah teknolojisi, kirletici türüne göre fitoremdiasyon tipleri çeşitli sınıflara ayrılmıştır; Metal Kirleticilerde Kullanılan Yöntemler ve Organik Kirleticilerde İçin Yöntemler.

 

Fitoremediasyon Yöntemleri Nelerdir?

 

Fitoremediasyon çeşitleri arasında metal kirleticiler için yöntemler Fitoekstraksiyon, Rizofiltrasyon ve Fitostabilizasyon; Organik kirleticiler için yöntemler ise Fitodegradasyon, Rizodegradasyon ve Fitovolatilizasyondur. Fitoremediasyon yöntemleri kısaca şöyledir;

 

 Fitoekstraksiyon (Fitoakümülasyon)

 

Fitoremediasyon yöntemi ile topraktaki ağır metallerin giderimiolarak bitki köklerinin yardımı ile gerçekleşmektedir ve bu yöntem fitoekstraksiyon olarak anılmaktadır. Ağır metal içeren nikel, bakır ve çinko bileşikleri kökleri yardımıyla topraktan emerler ve sonrasında fitoekstrakte ederler. Yani bitki özü iyileştirilmektedir. Daha sonra ağır metalleri tutan bitkiler toplanır yakma fırınlarında yakılırlar.

 

Rizostabilizasyon

 

Bu fitoremediasyon yönteminde sudaki ağır metallerin alandan uzaklaştırması uygulanmaktadır. Burada hiperakümülatör bitkiler alana ekilmeden önce temiz bir suda kirleticiye adaptasyonu sağlanır. Bitkilerin kökleri istenilen düzeye ulaştıktan sonra kirlenmiş su kaynağına alınır. Kökler doygun hale geldikten sonra toplanı ve güvenli bir şekilde imha edilir.

 

Fitostabilizasyon

 

Erozyon önleme çalışmalarında fitostabilizasyon yöntemi kullanılmaktadır. Erozyon sahalarında bulunan yeryüzünün derinliklerindeki sulara kirleticilerin sızmasını engellemek ve toprakla doğrudan temasını engellemek için kullanılır. Toprağın üstü erozyonu durdurmak amaçlı, hiperakümülatör bitkilerle örtülmektedir

 

Fitodegradasyon

 

Bu yöntemle organik kirleticilerin yarattığı hasar onarılmaktadır. Yeraltı sularındaki çözücüler, topraktaki petrol, aromatik ve havadaki uçucu bileşikler gibi birçok farklı kirletici bu yöntem ile ıslah edilebilir. Ayrıca bu fitoremediasyon yöntemi savşalardan kalma atıklarında arıtılmasında kullanılmaktadır.

 

Rizodegradasyon

 

Bitkilerin toprak mikroorganizmaları ile çalışarak organik kirleticileri etkisizleştirmesidir. Topraktaki canlıların enerji gereksinimlerini karşılamak için ihtiyaç duyduğu besinleri üretir. Organik kirleticilerden yakıtlar ve solventler mikroorganizmalar tarafından parçalayarak bünyelerine hapsederler, sonrasında da doğal ortamda yok olurlar.

 

Fitovolatilizasyon

 

Bitkilere tutunan zararlı maddeler terleme yolu ile doğaya salınmaktadır. Böylece kirleticiler bitkiyi çevreleyen havaya terleme ve gaz forma gelerek karışır. Bu fitoremediasyon yönteminde kökün indiği derinlik kıymetkidir. Yeryüzünün altında bulunan suların ıslahı söz konusu ise derin kök yapabilen bitkiler seçilmelidir. Başlıca uygulama alanları yeraltı suları başta olmak üzere toprak, çamur ve tortul gibi yerlerde başarıyla uygulanabilmektedir.

Japonya ve Ukrayna, nükleer felaketlerin yol açtığı radyosyonu ayçiçekleri ile temizledi.

 

Fitoremediasyon Bitkileri Hangileridir?

 

Türkiye’de ve dünyada bitki ıslah etmek amaçlı kullanılabilecek onun üzerinde bitki bulunmaktadır. Özellikle ayçiçeğinin radyasyonu emme potansiyelindeki başarı dikkat çekmiştir. Japonya, Fukuşima Nükller Santrali’nin patlamasının olduğu bölgede ve Ukrayna Çernobil faciası sonrası radyoaktif sezyumu çıkarmak için bu teknolojiyi kullandı ve başarılı sonuçlar elde etti. İşt bazı fitoremediasyon bitkileri;

 

  • Hint Hardalı
  • Şalgam
  • Aksirkem
  • Köpekdişi
  • Putaotu
  • Kızılyumak
  • Ayçiçeği
  • Kahkahaçiçeği
  • Sumercimeği
  • Karaderme
  • Çeltik
  • Şekerciboyası
  • Uzun eğrelti
  • Karahindiba
  • Çobandağarcığı
YENİ DÖNGÜ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Daha fazla Bilim
Sentetik Biyoloji Çağı Ve Tasarlanmış İnsanlar

Sentetik biyoloji, diğer adıyla yaşam mühendisliği ile akıl sınırlarını zorlayan bir gelecek tasarlanıyor.  Bundan 67 yıl önce James D. Watson ve Francis...

Dünyanın Kutupları Neden Yer Değiştiriyor

Dünyanın manyetik kuzey kutbu  ilk keşfedildiği 1831 yılından bu yana sürekli yer değiştirdiği bilinen bir gerçektir. Ancak son 20 yıl...

Satürn Gezegeninin Gizemli Olayları

Güneş sistemimizde 6. Sırada bulunan gezegen olan Satürn, sistemimizdeki en ilginç gezegen olabilir. Hepimiz Satürn’ü sadece halkalarıyla tanıyoruz, bu bile...

Kapat