Site Rengi

Yeni Döngü

Juno Bildirdi… Jüpiter’de Tahmin Edilenden Çok Daha Fazla Su Var

Juno Bildirdi… Jüpiter’de Tahmin Edilenden Çok Daha Fazla Su Var
YENİ DÖNGÜ

En son yapılan çalışmalardan elde edilen verilerin ışığında, Jüpiter’in daha önce yapılan tahminlerden daha fazla su içerdiği düşünülüyor. NASA tarafından en son yayınlanan bilgilere göre Jüpiter’in içerdiği su, gezegenin üzerinde yer atmosferin % 0.25 ‘i kadar olabilir.

Bunun anlamı bilim insanlarının Jüpiter’de su bileşenleri olan Hidrojen ve Oksijenin güneşten 3 kat daha fazla  olduğunu düşündükleridir. En son alınan ölçümler saptanan su miktarının daha önce bildirilen su miktarından daha çok olduğunu gösteriyor. 1995’de yayınlanan verilere göre Jüpiter’in çok daha kuru olduğu düşünülüyordu.

NASA en son açıklamasında daha önce yollamış oldukları Gallileo’dan gelen sonuçlar ile en son Jüpiter’e yollanan Juno tarafından edinilen bilgilerin birbirine uyumlandırmasının önemli olduğunu belirtti. Bu verilerin doğru yorumlanabilmesi ile bilim insanlarının güneş sisteminin oluşumu hakkında daha doğru yaklaşımlar yapabileceği düşünülüyor.

Büyük olasılıkla Jüpiter ilk oluşan gezegendir. Bu nedenle de güneşin oluşumu sırasında geride bırakmış olduğu gaz ve tozun çoğunu emdiği tahmin edilir. Jüpiter’in ne kadar su emmiş olduğunu saptayabilmek bilim insanlarının ilerdeki çalışmaları için belirleyici bir takım sonuçlar elde etmelerine yardımcı olabilir.

Bunların yanı sıra Jüpiter’in oluşumunu anlamak, bilim insanlarının gezegendeki rüzgar akımlarının nasıl hareket ettiğini ve içinde neler oluştuğunu tahmin etmelerine yardımcı olabilir. Bilim insanları Jüpiter’den elde ettikleri verileri daha başka gezegenler için genel bilgiler oluşturmak ve diğer güneş sistemlerinin nasıl oluştuğunu görmek için değerlendirebilirler.

1990’lı yıllarda Galileo’dan elde edilen veriler bir bilmeceydi… Uzay aracının Jüpiter’den yolladığı verilere göre Jüpiter’de bilim insanlarının tahmin ettiklerinden 10 kat daha az su vardı.

Daha da enteresan olan en son elde edilen verilerde suyun derinliğinin de arttığı görülüyordu. Bilim insanları yer tabanlı bir Infrared teleskop ile yapılan çalışmada Jüpiter’deki su miktarını Galiloe’nun ölçümü ile aynı anda yaptı. Bu veri, bugün elde edilen veri ile karşılaştırıldığında Galileo’nun kuru bir noktadan ölçüm yapmış olabileceği tahmin ediliyor.

Bu bilginin anlamı da suyun Jüpiter’in atmosferinde derinlerde homojen karışmadığıdır. Yani gezegenin her yerinde farklı miktarda su bulunuyor.

En son yollanan Juno, yaptığı sekiz flybys’da (alçaktan uçuş) atmosferin içerdiği su miktarının farklı oranlarda olduğunu gösterdi. Uzay aracının radyometresinden alınan verilere göre Juno 150 km derinlikte bile ölçüm yaptı. Bu ölçümler ile Juno daha derinde daha fazla su olduğu bilgisini yolladı.

Bilim insanları şimdi Juno’nun ekvatorda yapacağı ölçümleri gezegenin farklı yönleri ile karşılaştırmayı planlıyor. Juno 53 gün boyunca takip edeceği yörüngede, bulunduğu yarım küre hakkında daha fazla bilgi edinebilmek için yavaş bir hızla kuzeye hareket ediyor.

NASA açıklaması sırasında, Güneybatı Araştırma Enstitüsünde görevli Baş Araştırmacı Scott Bolton   ‘’Tam bir şeyler bulduk diye düşündüğümüzde Jüpiter halen ne kadar az bilgiye sahip olduğumuzu hatırlatıyor.  Juno’nun Jüpiter’in atmosferinde bile tam bir karışım olmadığını bildiren şaşırtıcı keşfi halen çözümlenemeyen bir bilmecedir. Kimse suyun gezegende farklı   yerlerde bu kadar değişken olabileceği tahmin edilemezdi.’’ diye açıklamada bulundu.

Daha önce NASA, Galileo tarafından yollanan veriler nedeni ile Jüpiter’in Güneş’ten daha kuru olabileceğini düşünüyordu. Oysa bugün büyük gaz topunun aynı zamanda bolca su içerdiğine dair bulgular elde edildi. (Bu kıyaslama sıvı su olarak değil oksijen ve hidrojen miktarına göre düşünülmektedir.)

Jüpiter’in atmosferinde yer alan su miktarının doğru olarak bilinmesi yıllardır NASA bilim insanlarının isteğidir. Gaz devinde olduğu tahmin edilen su miktarı, bilim insanlarına güneş sistemi oluşumundaki kritik eksik parça hakkında bilgi veriyor.

Su bolluğu, gaz devinin meteorolojisi ( rüzgar akımlarının Jüpiter’e nasıl aktığı) ve iç yapısı üzerinde de önemlidir. Daha önce Voyager ile diğer uzay araçları tarafından Jüpiter’de şimşek tespit edildi. Şimşek nem ile beslenen bir oluşumdur. Bu nedenle de şimşek olması suyun varlığına dair bir işaret olarak algılanmıştı. Ama Jüpiter’in içinde derinde yer alan suyun miktarının tahmini zordu. Üstelik Galileo  beklenenden 10 kat daha az su olduğunu bildirdiği için, tahminde bulunmak daha da zorlaştı.

Homojen bir atmosferde, su miktarı bölge geneli üzerinde sabit olarak hesaplanabilir. Yani gezegen çapında su miktarı tahmin edilebilir. Yukarıda da belirtildiği gibi yer tabanlı teleskopla aynı anda oluşturulan Infrared harita karşılaştırıldığında daha önce Galileo tarafından yollanan verilerin Jüpiter’de nadir rastlanan kuru ve sıcak bir meteorolojik noktayı örneklediği anlaşıldı.

Uzay aracının bir sonraki uçuşu için planlanan tarih 10 Nisan’dır.

Füsun Günaydın

KAYNAK

  • com / 22.02.2020/ Elizabeth Howell/ Surprise! There is more water on Jupiter than anyone thought
  • NASA /Science and astronomy/ 19.02.2020/ Megan Bartels/ Findings from NASA’s Juno Update Jupiter Water Mystery
  • com/ Space and Science /Ashey Strickland / How much water does Jupiter really have? Here’s What NASA’s Juna Mission Found
YENİ DÖNGÜ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Daha fazla Bilim, Haber
Son 10 Yılın En İyi 6 Bilimsel Çalışması

Teknoloji ve bilimdeki değişim hızı göz önüne alındığında, birkaç yıl önce bildiklerimizi unutmak kolay olabilir. Geçtiğimiz on yıl, fizik, biyoloji...

Göbeklitepe Gerçekten Gizemli Mi?

Son dönemlerde en sık tartışılan konulardan biri de Göbeklitepe gizemi hakkında ortaya atılan iddialardır. Tarihin en büyük arkeolojik gelişmelerinden biri...

Milli Elektrikli Tren Raylara İniyor

Milli elektrikli tren hakkında verilen son bilgiler kavuşmanın yakın tarihte olacağı yönünde. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank’ın Türkiye Vagon...

Kapat