Site Rengi

Yeni Döngü

Kök Hücre Nedir?

Kök Hücre Nedir?
YENİ DÖNGÜ

İnsan vücudunu oluşturan 200 kadar birbirinden farklı hücre bulunmaktadır. Bu hücreler farklı tipli hücrelerdir. Hücre fonksiyonları her ne kadar birbirinden farklı olsa da benzer yanları da bulunmaktadır. Her hücre tipinin belirli bir bölünme kapasitesi vardır. Bu hücreler fonksiyonlar için özelleşme niteliği taşırlar. Bölünen hücreler sayesinde doku ve organlar tüm faaliyetlerini sorunsuz şekilde sürdürebilirler. Bunun dışında kendi kendini yenileyebilen doku ve hücrelerde bulunmaktadır. Bu özellikleri taşıyan hücreler kök hücre denir Kök hücreler tıbbi ve hayati açıdan çok önemli bir yere sahiptirler.

Kan ve immün sistem hücreleri sağlıklı bir insan vücudunda kemik iliğinde üretilir ve dolaşım ve kan hücrelerine gönderilir. Temel prensip bu şekildedir. Kemik iliği bizler her ne kadar hissetmesek de vücudumuzun en ağır organlarından biridir. Hemen hemen karaciğer kadar bir ağırlığa sahiptir. Kemik iliği vücudumuzun neredeyse en aktif organıdır, içinde bulunduğu vücut hiç durmadan çalışır. Kemik iliğinde birçok hücre bulunsa da en önemlileri; hematopoetik kök hücre ve mezenkimal kök hücre olarak adlandırılan hücrelerdir.

Hematopoetik Kök Hücre Nedir?

Hematopoetik kök hücre, vücudun ömür boyu hematopoez sağlaması için gerekli olan hücrelerdir. Hematopoez, “kan yapıcı kök hücreden olgun kan ve immün sistem hücrelerinin kontrollü bir şekilde üretilmesi” demektir ve vücut için oldukça gereklidir. Bu hücreler doku hücrelerinin yenilenmesinde de önemli derecede rol oynarlar. Hematopoetik kök hücreler, kök hücre tedavisi yapılırken, kök hücre havuzunda, hücre sayısını sabit tutarlar bunun için özellikle çabalarlar. Stres esnasında bu hücrelere daha çok ihtiyaç olur ve hematopoetik hücre bu esnada daha çok efor sar eder.

Mezenkimal Kök Hücre Nedir?

Mezenkimal kök hücre, yapı olarak erişkin kök hücre olarak adlandırılırlar. Destek hücresi özelliği taşıdıklarından tıbbın birçok alanında kullanılırlar. Patolojik bir durum olduğunda kök hücre trafiğini yöneterek önemli bir rol üstlenirler.

 

Kök Hücre Tedavisi Nedir?

Kök hücre tedavisi iki ayrı şekilde incelenebilir;

  1. Standart tedavi (bilinen ve hali hazırda kişiler üzerinde uygulanmakta olan),
  2. Araştırma düzeyinde olan.

Standart Kök Hücre Tedavisi

Hematopoetik kök hücrelerin kemik iliği nakli şekliyle kullanılmasıyla başlayan tedavi şeklidir. Klinik olarak yaklaşık 1950 yılından beri tıp alanında bu tedavi şekli kullanılmaktadır. 1970’li yıllara doğru bu tedavi şekli benign hastalıklarda yani; talasemi majör, edinsel ağır aplastik anemi gibi hastalıklarda ve terapötik gibi hastalıklarda kullanılmıştır.

Mezenkimal Kök Hücre Tedavisi

Mezenkimal kök hücre rejeneratif özelliklere sahiptir. Bu özelliği nedeniyle kas iyileşmesinde ortopedik amaçlı, tendon, kıkırdak, kardiyak hastalıkların giderilmesi gibi alanlarda sıklıkla üzerlerine çalışma yapılır. Kök hücre tedavisinin, yaraların iyileşmesi, sistemik hastalıkların oral patolojileri ve multipl skleroz başta olmak üzere, otizm tedavisinde dahil kullanılması üzerine çalışmalar vardır. Mezenkimal kök hücre tedavisi potansiyel bir yöntem olarak ortaya çıkmıştır.

 

Kök Hücre Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kök hücre tedavisi; hemotopoetik kök hücre nakli ile yapılır. Diğer bir ismi kemik iliği nakli olarak adlandırılır. Bu tedavi şekli standart tedavidir ve bunun dışında kalan tedaviler araştırma ve geliştirme aşamasındadır. Bu tedavide ki genel prensip, kan yapımından sorumlu kök hücreler de meydana gelen farklılıkların düzeltilmeye çalışılmasıdır. Kök hücre tedavisi temeline bağlı olarak ikiye ayrılır.

Otolog Kök Hücre Nakli

Otolog, kişinin kendinden elde edilen kök hücrenin tedavide kullanılmasıdır. Kök hücre tedavisi asta kişiye daha çok kemoterapi uygulamak amacıyla yapılır. Kemoterapi esnasında kök hücrenin hasar görmesi oldukça olası bir durumdur. İşte otolog kök hücre nakli, kemoterapi esnasında oluşacak kemik iliği hasarının yine hastanın kendisinden alınan kök hücre ile tedavi edilme şeklidir.

Allojenik Kök Hücre Nakli

Allojenik, tedavide uyumlu başka bir kişiden alınan kök hücrenin kullanılmasıdır. Allojenik kök hücre nakli, doğuştan gelen veya sonradan gelişen birçok hastalıkta ve kanserlerde kullanılan bir tedavi şeklidir.

Kök Hücre Tedavisinde Hangi Kök Hücreler Kullanılır?

Kök hücre tedavisinde kullanılan kök hücreler;

  • Kemik iliği
  • Kordon dokusu
  • Yağ dokusu (hala kesin değil, araştırılıyor)
  • Kordon kanı
  • Mobilizasyon yapılan periferik kan

Kök Hücre Tedavisi İle Hangi Hastalıklar Tedavi Edilir?

Kök hücre tedavisi ile tedavi edilen hastalıklar şunlardır;

  • Kanser
  • Kan hastalıkları
  • Bağışıklık sistemi hastalıkları
  • Metabolik hastalıklar

Kök hücre tedavisi çaresi olmadığı zannedilen hastalıklara çare niteliğindedir. Her ne kadar tedavi edilen hastalıklar 4 adet gibi görünse de bu hastalıklar kendi içinde bir çok bölüme ayrılır. Bu yüzden kök hücre bağışçısı olmak oldukça önemlidir.

Kök Hücre Bağışı Nasıl Yapılır?

Türkiye de kordon kanı bağışı konusunu düzenleyen hukuki ve tıbbi bir çerçeve bulunur. Bu çerçevenin dışına çıkılamaz. Kordon kan bağışını sağlayan sağlık merkezleri de bu çerçeve içerisinde hareket ederler.

1)İnsan doku ve hücre ürünlerinin ruhsatlandırılması ve bu ürünlerin üretim, ithalat, ihracat, depolama ve dağıtım faaliyetlerini yürüten merkezler hakkında tebliğ (4 Nisan 2014  Resmî Gazete Sayı: 28962)

2) Kordon kanı bankacılığı yönetmeliği (Resmi gazete tarihi: 05.07.2005 resmi gazete sayısı: 25866 )

Yani özetle kök hücre alınması için;

  • Kadın doğum doktoru gebe kadından bazı kan testlerini yaptırmasını ister. (HbsAG, HCV, HIV ve VDRL)
  • Sözleşme yapılıp onay formları verildikten sonra kordon kanı ve doku toplama kiti banka tarafından aileye teslim edilir.
  • Doğum gerçekleştikten 1-2 dakika içinde kan ve doku doktor tarafından alınarak bankaya ulaştırılmak üzere kite konulur.
  • Bankaya gönderilen kitin içinden kan ve doku alınarak hücresel ve mikrobiyolojik testleri yapılır.
  • Uygunluğuna karar verilen kan ve doku saklamaya alınır.
  • Saklama süresi 23,5 yıl olarak belirlenmiştir.
  • Kordon doku saklanma süresi ise, doku bankacılığı yeni yeni geliştiği için belli değildir.

 

YENİ DÖNGÜ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Daha fazla Bilim, Sağlık
Agorafobi Hakkında Bilmek İstediğiniz Her Şey

Agorafobi bir tür endişe bozukluğu olarak tanımlanabilir. Agorafobi genel olarak, toplu taşıma araçlarını kullanmak, açık ya da kapalı alanlarda bulunmak,...

NASA InSight: Mars’ta deprem

Nasa’nın InSight görevi Mars’ın yüzlerce depremini kayıt altına aldı. InSight görevinin ilk sonuçları, Mars’ın mekanını ve jeolojisini bizlere aktardı. Dışarıdan...

Teknolojide Grafen Devrimi

Teknolojide grafen devrimi yaşanıyor. Tanrı Materyali olarak anılan grafen kağıt kadar ince, çelik kadar sağlam, tüy kadar hafif ve süper...

Kapat